Algemene beschouwingen

Algemene beschouwing bij begroting 2011 

De eerste begroting van dit college is een sluitende begroting. Een van de uitgangspunten in het coalitieakkoord is een evenwichtige meerjarenbegroting en daar is het college uitstekend in geslaagd, zeker wat de jaren 2011 t/m 2013 betreft. Voor 2014 staat er nog een groot tekort in de boeken; het college geeft aan liever de definitieve uitwerking van het nieuwe regeerakkoord en de daarmee samenhangende bezuinigingen bij de rijksoverheid af te wachten. Wij kunnen daarmee instemmen en gaan ervan uit dat bij behandeling van de eerstvolgende voorjaarsnota op dat punt meer duidelijkheid geboden kan worden.

Ook de reservepositie blijft redelijk op peil; de algemene reserve blijft boven het minimumniveau van 10 miljoen, wat ons betreft een belangrijk uitgangspunt.

Het bezuinigingspakket zoals nu opgenomen in de begroting 2011 en volgende jaren ziet er op zich al best indrukwekkend uit: 1,5 miljoen in 2011 oplopend tot bijna 4,6 miljoen in 2014. Toch hebben wij als fractie het gevoel dat we pas aan het begin staan van een nog lange en moeilijke weg. Het toekomstperspectief is niet echt vrolijk. De bezuinigingen op de uitkering Gemeentefonds lijken weliswaar nog mee te vallen maar het gevaar komt uit andere hoeken:

  • grote tekorten op de WWB: het toekomstperspectief bij de ISD ziet er uitermate somber uit. Het uitkeringsbestand blijft vooralsnog op een hoog niveau en de tekorten zullen naar verwachting aanhouden terwijl de reserve in 2010 geheel verbruikt zal zijn. We moeten maar hopen dat de twee ton die nu voor dit doel is opgenomen in onze begroting voldoende zal zijn, maar je kunt daar grote vraagtekens bij zetten.
  • Bezuinigingen op de WSW: ook het toekomstperspectief bij onze WML is verre van rooskleurig. Directeur Hanekamp schetst in de begroting 2011 een somber beeld en een ingrijpende reorganisatie is dringend nodig om de WML weer op de rails te zetten. Daar komt dan nog eens een extra bezuiniging van de rijksoverheid bovenop. Daardoor levert de WML nog eens extra 8 ton per jaar in.
  • Overdracht van rijks- en/of provinciale taken zoals de Jeugdzorg naar de gemeenten met een flinke efficiencykorting.
  • De WMO als open einde regeling: budget ruim 3 miljoen; uitgaven nu al ruim 6 miljoen. En met name die kosten zijn onbeheersbaar geworden. De toenemende vergrijzing zal in de komende jaren zeker leiden tot een nog groter beroep op de beschikbare voorzieningen en om de WMO betaalbaar te houden voor mensen die dat echt nodig hebben zullen ingrijpende maatregelen nodig zijn. De maatregelen in de begroting 2011 vormen slechts een bescheiden begin.
  • En ook de grondexploitatie zit bij veel gemeenten diep in de rode cijfers. Onze gemeente heeft wat dat betreft nog het geluk dat we momenteel geen grond uitgeven, maar Geerpark en Grassen komen er wel degelijk aan. De economie herstelt zich nog maar mondjesmaat; de woningmarkt wil nog steeds geen tekenen van herstel vertonen. Hier ligt voor onze gemeente Heusden een groot zorgpunt; immers er is de afgelopen jaren ontzettend veel geld geïnvesteerd in grond en grondexploitatie. Natuurlijk zijn de risico’s voor een belangrijk deel wel afgedekt, maar dan nog.

Met de voorgestelde bezuinigingen kunnen wij in grote lijnen wel instemmen. Een evenwichtige verdeling van de financiële pijn over verenigingen en instellingen, onze inwoners en dan met name de inwoners met de sterkste schouders, bedrijven en niet in de laatste plaats de gemeentelijke organisatie zelf. We constateren dat het college de taakstelling voor die gemeentelijke organisatie t.o.v. de VJN aanzienlijk verhoogd heeft met een ton in 2011 en in 2012 en met 1,5 ton in 2013 en in 2014. Een goede zaak en wij verwachten en vrezen dat we de komende jaren helaas nog verdergaande maatregelen zullen moeten nemen. Wij zullen daarbij niet aan verdere bezuinigingen op de personeelsformatie kunnen ontkomen.

Tegelijkertijd constateren we dat het aantal FTE’s nog steeds wordt uitgebreid, in 2011 met 2,67 FTE’s, waarvan 1,67 voor PR-activiteiten in het kader van diverse grote en kleine projecten. In antwoord op vragen op dat punt stelt het college dat momenteel al 0,67 fte daadwerkelijk is ingevuld en dat 1 fte momenteel wordt ingevuld door herschikking van taken en werkzaamheden van de huidige medewerkers. Wij gaan er dan ook vanuit dat die extra fte voor administratieve projectondersteuning ingevuld kan worden door herschikking van taken en werkzaamheden en wellicht nadere prioriteitsstelling en dat we erg terughoudend moeten zijn met uitbreiding van het aantal FTE’s. Nader onderzoek leert dat het aantal FTE’s tussen 2006 en 2010 met 30 is gegroeid. Wij vinden dan ook dat we geen extra geld voor één extra FTE beschikbaar moeten stellen en zullen een amendement op dit punt indienen.

De lastenverzwaring voor onze inwoners blijft beperkt. Natuurlijk, 5% OZB is niet niks maar de andere tarieven als afvalstoffenheffing en rioolrechten blijven afgezien van 1,5% inflatiecorrectie, gelijk. Een lastenverzwaring van 16 euro in 2011 vinden wij alleszins acceptabel. We maken nog wel een voorbehoud ten aanzien van de legesheffing; het voorstel daarvoor zien wij nog tegemoet.

Ook de gemeenteraad zelf zal een bijdrage moeten leveren. Een bezuiniging op de kosten van de griffie vinden wij onvermijdelijk en wij verwachten daartoe voorstellen in de eerstkomende VJN. Het presidium zal die voorstellen in onze visie moeten initiëren. Tegelijkertijd kan de raad zelf ook een bijdrage leveren door minder vragen te stellen aan het college en daarmee ook het ambtenarenapparaat minder te belasten. Inkrimping van de ambtelijke organisatie is nodig maar kan alleen als wij als gemeenteraad ook minder vaak een beroep doen op dat ambtenarenapparaat. 129 Technische vragen, 14 onderzoeksvragen en 50 algemene vragen is misschien wat veel en je kunt je afvragen of met name al die onderzoeksvragen en de antwoorden daarop zoveel bijdragen aan een  goede besluitvorming.

De afvalstoffenheffing wordt afgezien van de prijscompensatie in de begroting niet verhoogd, maar het college kondigt wel een mogelijke verhoging aan van 6% in 2012. Dat zal mede afhankelijk zijn van een nieuwe aanbesteding van de afvalverwerking; mogelijk levert die nog een aanzienlijk voordeel op waardoor de verhoging wellicht wat lager kan uitvallen. Maar dat is allerminst zeker en bovendien zien we dat de egalisatiereserve afvalstoffenheffing tot een bedenkelijk niveau zakt en in 2014 zelfs negatief wordt. Uit de antwoorden op vragen van Heusden Eén blijkt ook dat de onderdekking van de kosten alleen veroorzaakt wordt door een te laag variabel tarief.  De wethouder heeft in een memo laten weten dat er een nieuw afvalbeheersplan aan zit te komen; wij wachten dat op dit moment dan ook even af.

Bezuinigingen moet je naar onze mening niet op de schouders van de zwakkeren in onze samenleving afwentelen. Bij de gehandicaptenzorg dreigt dat echter als gevolg van rijksbeleid wel te gebeuren. De overheid heeft met name eigen bijdragen ingevoerd voor de functie Begeleiding vanuit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Zowel voor de Zorg met verblijf als de Zorg zonder verblijf moeten cliënten sinds kort een eigen bijdrage betalen. Er is weliswaar een regeling om tegemoet te komen in deze extra kosten, maar dat is niet voldoende om de gehele eigen bijdrage te betalen. Het inkomen van deze mensen is meestal minimaal en absoluut niet toereikend om deze extra kosten te betalen en er zijn al gemeenten die deze eigen bijdrage aan cliënten vergoeden via bijvoorbeeld de bijzondere bijstand. Wij willen het college vragen om te onderzoeken in hoeverre wij de Heusdense cliënten tegemoet kunnen komen in deze extra kosten, mogelijk via het instrument van de bijzondere bijstand, mogelijk via de WMO dan wel via het minimabeleid. Binnen het Heusdense minimabeleid zijn er mogelijkheden om korting te krijgen op de kosten van theaterbezoek, bibliotheekbezoek, contributie van sportverenigingen, enz. enz. Zou het dan niet mogelijk zijn om de eigen bijdrage in de kosten van begeleid werken en/of begeleid wonen geheel of gedeeltelijk te vergoeden. Wij willen graag een motie op dat punt indienen.

Voor het eerst in de begroting een overzicht van majeure projecten en de voortgang daarvan. Op zich natuurlijk een goede zaak en we hopen dat het college de raad ook regelmatiger wil gaan informeren over deze voortgang.
Bij het Geerpark lezen we over een bestemmingsplanproces en een projectbesluitprocedure voor de zgn. etalagewoningen. Beide processen vinden plaats in 2010, zo lezen we op blz. 54 van de begroting.  We zitten nu toch al in november 2010 en van beide processen is ons als raad nog steeds niets bekend. We horen dat er etalagewoningen gebouwd gaan worden maar van een projectbesluit weten we niets. En van het bestemmingsplan heeft het voorontwerp zo dat al bestaat de raad in ieder geval nog niet bereikt. Graag een toelichting hierop.

Tot slot nog een vraag over het Gemeentelijk Verkeers- en VervoersPlan (GVVP). Het huidige plan loopt dit jaar af en van de voorbereidingen op een nieuw plan hebben we nog niets kunnen merken. Wel komen regelmatig andere plannen langs zoals GOL, Studie N267 e.d. maar er is nog geen zicht op een nieuw samenhangend GVVP met een realistische tijdsplanning en uitvoeringsmogelijkheden. Dat nieuwe plan zou voorafgegaan moeten worden door een goede evaluatie van het huidige GVVP. Wat zijn de ideeën van het college hierover?